Annie Hall de vrouw van de schilder, lezend, 1886,

JAN TOOROP
Poerworedjo, Indonesië 1858-1928 Den Haag

.

ANNIE HALL DE VROUW VAN DE SCHILDER, LEZEND 
1886
 .
Aquarel en gouache op papier 
40 x 59 cm
Gesigneerd: rechtsonder 'J.th.Toorop'
.

Herkomst: Particuliere collectie, Nederland; Kunsthandel Simonis en Buunk; Vlg. Christie's, Amsterdam 9 juni 2004, lot. nr. 213; collectie Mrs. Th.J. van der Burg, Naarden; collectie G.F. van der Burg, Rotterdam; Vlg. Marle & Sille, 21/22 april 1925, cat.nr. 393.
.
 
Tentoongesteld: Den Haag, Haags Gemeentemuseum, 'Vroege werken van Jan Toorop', 22 februari-14 maart 1937; Den Haag, Louis Couperus Museum, 'De grenzen der betamelijkheid. Vrouwen en lezen rond 1900', 23 juni-18 nov. 2007.
.

Literatuur: tent.cat. Den Haag, Haags Gemeentemuseum, 'De vroege werken van Jan Toorop', 1937, cat.nr. 48; Bert Bakker, Johan Bosch van Rosenthal, 'Onschatbare waarde. Over het kopen van kunst en antiek', Amsterdam/Antwerpen 2006, afb. in kleur pag. 125 (detail).
.

Toorop had halverwege de jaren tachtig zijn eerste bezoek aan Londen gebracht, in gezelschap van Georges Destree en Emile Verhaeren. De schilderijen die hij hier maakte (1884-85), meestal tamelijk groot van formaat, geven straattaferelen weer en riviergezichten, in een ingetogen impressionistische trant. Hij had in 1884 in Brussel de Engelse Annie Hall ontmoet, die daar studeerde. Ze volgde Franse lessen en zanglessen en mogelijk ook lessen aan de kunstacademie. Het was in de negentiende eeuw niet ongebruikelijk om een goede opleiding te combineren met een kortere of langere studie in het buitenland. Toorop was vijfentwintig jaar en zeer onder de indruk van de iets jongere, in Ierland geboren blonde vrouw. Vóór Annie Hall had Toorop naar eigen zeggen geen tijd voor amoureuze contacten: ‘Als ik toen mooie vrouwen bekeek, was ’t altijd ’t oog waar ik naar zag, niet naar ’t lichaam. Ik ben maar eens op ’n model verliefd was [sic], ’n maand lang. (…) Onze kunstdrang was echter veel sterker dan onze drang naar ’n vrouw. We lieten haar soms bij ’t zien van een stoeren boer eenvoudig loopen.’ Annie werd op haar beurt aangetrokken door de vriendelijke man met zijn artistiek talent, die daarnaast niet onaardig piano speelde. De exotische, zachtaardige man en de hoogblonde, kritische Annie waren in veel opzichten tegenpolen. Ze neigden echter wel allebei naar het dromerige: voor Annie waren de christelijke waarden niet de enige en Jan neigde altijd al sterk naar het mystieke. Jan schreef: ‘Wij zijn het over kleine dingen wel niet eens, maar dat zijn druppels in de zee’.

Annie keerde in december 1884 terug naar Engeland om de kerstdagen door te brengen met haar familie, en het is mogelijk dat Toorop met haar meeging om kennis met hen te maken. Voor ze bij Annie’s familie in Surrey aankwamen deden ze Londen aan. De stad maakte indruk op Toorop. Hij had grote interesse voor de Engelse kunstwereld. Via Sir Laurens Alma Tadema ontmoette hij Whistler, aan wie hij zich zeer verwant voelde. Beiden kozen graag voor zachte kleuren, in het bijzonder het wit. 

Over de buitengebieden zei hij: ‘Ik, die uit ’t woelige Brussel kwam en uit de volksbeweging, vond die omgeving petieterig, maar ’t landschap was buitengewoon mooi. ’t Engelse leven vond ik “keutelig”’. Met zijn matige Engels en zijn woeste uiterlijk – Toorop droeg zijn haar nog lang – verliep de kennismaking met Annie’s familie niet gemakkelijk. Hij begaf zich in het Londense straatleven en trok op met bedelaars en zwervers. Waarschijnlijk was hij zelf niet van hen te onderscheiden. Wél zorgde hij dat hij altijd netjes verscheen bij de familie Hall: het enige pak dat hij bezat bewaarde hij voor bezoeken aan Surrey. Het was Surrey waar Toorop, naast studies van zijn toekomstige vrouw, zijn bekende schilderij ‘Trio Fleuri’ maakte. Hij exposeerde het schilderij in februari 1886 in Brussel. Hij verkocht echter niets. 

Nadat Jan en Annie in 1886 in Lissadell trouwden vertrokken ze naar Den Haag, maar ze zouden nog meermaals naar Engeland gaan. Los van hun uiterlijk verschilden Jan en Annie ook in karakter in grote mate van elkaar, waardoor hun huwelijk niet altijd even gelukkig was.